Solunum

Balıklar içinde yaşadıkları suda erimiş olarak bulunan oksijeni solurlar. Bunu yapmak için suyu ağızlarından alır, solungaçlarından dışarı verirler. Su solungaçların duyarlı dokularından geçip oksijen massedilirken karbondioksit dışarı atılır. Tatlı su balıklarında dışarı atılan suyla beraber, bir miktar amonyak da bırakılır.

Bir kısım balıklar, bu arada Anabantodis, başında solungaçların gerisinde saklı bir odacık aracılığı ile soluk alır yeni bir kısım balıklar, bu arada Corydras balığı, bağırsaklarının arkasındaki bölümde bulunan organ aracılığı ile solur.

Emici ağzı bulunan balıklar Suckermouth Catfish Hypostomus, başının arkasındaki ilave yarıklardan solurken, ağzını daha önemli görevde kullanır; yemlenir, hızla yüzdüğünde kayaların düzeylerine değinerek denge bulmaya tahsis eder.

Balıklar Uyur Mu?

Göz kapakları olmayan, gözlerini kapayamayan hayvanların uyumadıkları varsayılır. Ama alıkların dinlenmesi söz konusu olmaktadır. Bunu onlar birkaç saat süreyle su üzerinde hareketsiz kalmakla sağlalar. Bazı deniz türleri mercan kumluklarına gömülür ya da, “uyku tulumuna – cocoon sıvısına” gömülüp her gece uyur

Dışkı Çıkarma

Balık, sindirim artık ve atıklarını normal olarak çıkarmakla birlikte, solungaçlarından bir miktar amonyağı da dışarı atar.

Vücudun Su Düzeyi

Su içinde bulunan balığın içme suyuna muhtaç olduğunu garip de olsa söylemek lazımdır.

Tuzlu Su Balıkları

Deniz balıklarının kanındaki tuzun yoğunluğu, çevrelerindeki suyun tuz yoğunluğundan daha azdır. Balıklar “ozmoz” yoluyla sürekli su kaybederler. Bunu telafi için su içmeleri gerekir. Fazla su alıp, az miktarda idrar çıkaran balıklar, fazla tuzu dışarı atarken su ihtiyacını telafi edebilirler.

Tatlı Su balıkları

Tatlı su balıklarında durum tersinedir, bunların kan yoğunlukları içinde yaşadıkları suya göre fazladır. Bu durumda tatlı su balıklarında balığın vücudu daima su masseder. Böylece vücudun patlamasına engel olmak için bu hayvanlar sürekli olarak bol miktarda su bırakırlar.

Koklama Duyusu

Balıkların koklama işlevleri, burun delikleri ile sağlanır, bunların burunları bize benzemez, sadece koklamada kullanılır. Nefes alma işlevleri bulunmaz. Burunlar iki veya dört deliklidir, burunların üzerinde bulunan koklama organlar doğru “olfactory” sisteme açılır. Koklama duygusu “Phereon’ların” harekete geçirilmesini sağlarken balığın yeminin ve yumurtlama alanının bulunmasını da temin eder. Balık koklama duygusu ile algıladıklarını sudaki davranış tarzı için kullanır.

Tat Alma Duygusu

Balığın tat alma duygusu ağızda, dilde ve dudaklarda algılanır. Ayrıca karın yüzgeçleri ile dipte üzen balıkların “barbel” duyarga kısmından temin edilebilir.

Görme

Pek çok balığın gözü tek yönlü görür. Her iki göz aynı maddeye bakmaz, aynı maddeyi göremez. Ama başın üzerinde bunan gözlerin ikisiyle görme oluşabilir de; bunlar iki gözü aynı noktaya yöneltirler, üç boyutlu görüş elde edebilirler. Balıklar 45 cm’ye kadar iyice görebilirler, ama “lateral line sistem” denilen, kenar duyargaları ile çok uzaklardaki olayları fark ederler. Balıkların renk görme hassaları da vardır. Ama farklı parlak veya ışıktan tedirgin olurlar.

Göz Kapağı

Karadakilerin aksine balıkların göz kapağı yoktur. Çünkü bunların su ortamında nemden sakınmaları gerekmez.

İşitme

Balıkların kulak yapısı bizimkinden daha basittir. Sadece iç kulakları vardır, orta ve dış kula bulunmaz. Bunun nedeni, suyun çok yoğun olması, havaya göre titreşimden beş kez daha hıza yansımış olması, daha kolay algılanır olmasıdır. ,

Balıklar sesleri, bizim duyabildiğimiz titreşim frekansına göre duyarlar ama balık türleri arasında ses duyarlılık farklık gösterir. Balıkların işitmesi titreşimin duyulmasının desteklenmesine bağlıdır. Bu iş için bazen yüzme kesesi istenen katkıyı yapar, kulağa iletir bunu birbirine bağlı kemikler aracılığı ile yapar. Bazen da boru biçimindeki bir organ bu işi sağlar.

Altıncı Duygu veya “Yan Güdüm Sistemi”

Balıkların altıncı duygusu diyebileceğimiz bu sistem titreşimleri, akıntıları algılar. Burada, titreşim duysal sinirlerin girdisidir, balığın güdüm sistemi organına, gözle görülebilen ufak delikler, giriş yolları şeklinde yansır. Henüz istenen yeterlilikte olmayan bu uyarıların solungaç veya burun delikleri üzerindeki duyargalarla tam anlaşılır hale getirilmesi sağlanır.

Yüzme Kesesi

Derinde yüzen Gobies gibi balıklar dışındakilerde akvaryum balıkları hep yüzme keseciği taşırlar. Bu balon sayesinde balık her seviyede kendisini dengeleme olanağı sağlar. Bazı balıklarda yüzme kesesinin başka ödevleri de vardır. Balığın çıkardığı sesi çoğalabilir, kulağın duyma yeteneğini geliştirebilir.

Kaynak: Akvaryum

            Yüzgeçler, araları ince zar biçiminde dokularla örtülü uzantılardır. Bunlar bazen sert, bazen de yumuşak olabilirler. Ufacık kaslar yardımıyla yüzgeçler katlanır ve uzayabilir.

Yüzgeç Tipleri

Balığın genelde yedi yüzgeci vardır. Bunların üçü k – sırttaki, kuyruk ve gerideki; ikisi çifttir – karındaki, göğüsteki.

Sırt ve Geri Yüzgeçleri

Sırt ve geri yüzgeçleri balığın dik durmasını sağlar, omurga görevi yaparlar. Bir kısım balıklarda geri yüzgeçleri hayvanın yumurtlamasında yardımcı olur. Doğurarak çoğalan balıklarda geri yüzgeçler uzun tüp şeklinde gelişmiştir. Böylece erkek balığın “spermi” dişinin döl yatağına yönlendirilir. Bazı Charancins balıklarda , ufacık bir çengelle yumurtlama mevsiminde erkekle dişinin birlikte olmaları sağlanır.

Geri Yüzgeci

Kuyruk dahi denilen bu yüzgeç, dümen görevi yapar. Balığı su içinde yönlendirir. Balığın gövdesini yalpalatarak su içinde itici güç oluşturur.

Adipose Yüzgeci

Bu ufak ilave tek yüzgeç bir kısım balıkların sırt ve kuyruk yüzgeci arasında bulunur. Bunun belirli bir görevi saptanamamıştır. Bu yüzgein çıkıntısı yoktur, etli bir yapıya sahiptir.

İkili Yüzgeçler

Balık ikili yüzgeçlerle manevra yapabilir. Bunlar göğüs yüzgeçleridir. Hemen solungaçların yanında yer almışlardır. Diğeri de geri yüzgeci yakınında yer alan karın yüzgeçleridir. Bunlar balığın kol ve bacaklarıdır.

Göğüs Yüzgeçlerinin Kullanılması

-         Bu yüzgeçler balığın ekseni etrafında dönmesini sağlar.

-         Bu yüzgeçler balığa fren görevi yapar

-         Suyu, yumurtaları üzerine yavaşça, yelpaze gibi göndermesini temin eder

-         Akvaryum dibindeki besinleri kımıldatmak üzere bunları kullanır.

Karın Yüzgeçlerinin Yararları

-         Balığın iniş – kalkışını, düzeyini temin ederler

-         Dişi balıklardan Corydoras Catfishes aşılanan yumurtalarını, bu karın yüzgeçleriyle kuluçka yerine taşır.

-         Tatlı su balıklarından Melek Balığı, sert ve saydam görünüşlü karın yüzgeçlerini, aynı tür balıkları tehdit için, daha çok sınır aşmaları halinde kullanır.

-         Gouramis balığı karın yüzgeçlerini Akvaryum içinde yaptığı araştırma ve incelemelerinde kullanır, bunların tat alma dokuları olduğundan böylece besin seçilmesi ve yerleştirilmesinde bunlardan yararlanır.

Balıklar baştan aşağı renklidir. Renkler üstte koyu iken alta doğru açılmaya başlar. Bu renk örtüsü ile kendisini düşmanlarından, zeminden korumuş olur. Renk ayrıca balığın türünü, cinsini belirler. Bulunduğu ortamda onu kamufle ederek, gizlenmesini sağlar. Balığın zehirli olup olmadığını diğer canlılara gösterir. Kimi balıkların rengi taklit olup, yemlendiği öteki canlıları aldatır. Bazı balıkların asıl gözleri renkli, görünmeyen bir yerde, arkadayken, önde, yalancı gözler bulunur ve hayvana bir saldırı anında ani dalma, kaçıp kurtulma imkânı sağlar.

Balıklarda Renk Oluşumu

Balıklarda renk iki şekilde meydana gelir, ışığın yansıması ve renkli madde üretmeyle bu renkler oluşur. Bazı balıklarda derinin altındaki bir tabakada yansıtmayla renk oluşması temin edilmiştir. Diğer birçok balıkta, ürkütülme, korkutulma veya hormonal faaliyetlerle ilgili renkli madde üretimi sağlanır. Kalem balıklarında gece rengi gün ağarması ile beraber yerini başka bir renge bırakır.

Gençlik Rengi

Kimi balıklarda renk ebeveyninden farklılık arz eder. Melek balığı gibi bir takım balıklarda balığın çocukluk dönemine ait renk ebeveynden çok belirgin ayrıcalık gösterir.

Balıklar bizim gibi, omurgalılardan olmakla birlikte, başka bakımlardan tamamen anatomik olarak farklı hayvanlardır. Su ortamına uygun yaratıklardır, yüzgeçleriyle su içerisinde yüzer ve dengede durabilirler, solungaçlarıyla su içerisindeki havayı ayrıştırarak solunum yapabilirler. Vücut ısıları içinde bulundukları ortama göredir. Sıcakkanlı olan bizler gibi vücut ısılarını belirli bir derecede tutamazlar. Biz yardımla da olsa onların ortamlarında yaşayabilsek de, onlar bizim ortamımıza ayak uyduramazlar.

Balıkların esas yapıları

Torpito gibi, bilinen balık biçimi, bu hayvanların esas biçimlerini genellikle yansıtmaz. Balıklar çok farklı ortamlarda yaşadıklarından, bunların vücut yapıları da bu ortamlara uyar. Balık biçimlerine bakarak oların yaşam tarzlarını söylemek olanaklıdır. Nerede bulunduğu, nasıl beslendiği, nasıl bir yüzücü olduğu söylenebilir.

Ağız Yapısı

Balığın ağız yapısı onun beslenmesi hakkında fikir verebilir. Balıkları beslenme tarzı itibariyle üç sınıfa ayırmak mümkündür:

Üstte Yüzen Balıklar

Bu balıklar düz bir vücut yapısına sahiptirler. Yukarı doğrulmuş, kepçe biçiminde ağız yapıları vardır. Böylece yüzen böcek ve diğer ufak cisimleri yakalarlar.

Suyun Orta Tabakasında Yüzen Balıklar

Bu balıkların ağız yapısı, hemen tepede, burunlarına yakıdır. Yemlerini daha düşerken yakalayabilirler. Bu sınıftan az ir grup yosunluklarda otlayacak biçimde, aşağıya eğimli yapıdadırlar.

Altta Barınan Balıklar

Bu balıkların ağızları, alt tarafta yer almaktadır. Alt kısımları düz olduğundan zeminde, nehir yataklarında gezinerek yemlerini kolayca bulup yerler.

Solungaçlar

Balıklarda solungaçlar, akciğer görevini üstlenmiştir. Bu duyarlı zar, oksijeni süzerek kana katar. Suda yüzerken zedelenmemeleri için üzerleri koruyucu tabakalarla örtülmüştür.